Binnenkomen, meelopen, blijven hangen

Vos is typisch zo’n bedrijf dat je overal tegenkomt, maar dat tegelijkertijd een stille kracht is in de logistieke sector. In 1947 begon A. Vos in Apeldoorn met één vrachtwagen; nu is dat uitgegroeid tot Vos Transport Group met het hoofdkantoor in Deventer en meerdere vestigingen in binnen -en buitenland. Een modern familiebedrijf dat elke dag met bijna 500 vrachtwagens de weg op gaat richting Scandinavië en de rest van Europa. Een nuchtere club waar je de directie nog gewoon op de werkvloer tegenkomt, en waar planners, chauffeurs en jonge talenten samen de legpuzzel van internationale transporten leggen. Regionaal geworteld, met de blik op heel Europa: voor klanten een betrouwbare logistieke partner, voor medewerkers en leerlingen een plek waar je niet alleen routes leert plannen, maar ook echt mee bouwt aan een bedrijf dat liever de beste is dan de grootste.

Waar het wringt
Een schitterend bedrijf dus met vrachtwagens op de weg, internationale klanten, een knooppunt in de regio met innovatieve oplossingen rondom warehousing en duurzaamheid. Maar vraag een gemiddelde ouder of leerling wat logistiek is, en het antwoord blijft vaak steken bij één woord: chauffeur. Precies daar wringt het, vindt Roy.

“Jaren geleden kreeg ik zo’n opleidingsfolder onder ogen,” zegt hij. “Een heel A4 over ‘beveiliging’. En bij logistiek stond een stukje dat je in één woord kunt samenvatten: ‘chauffeur’. Punt. Alsof de sector uit één stoel achter een stuur bestaat. Geen planners, geen key accounts, geen warehousing, geen duurzaamheid, geen IT. En dan verbaasd zijn dat  zo weinig studenten bewust voor logistiek kiezen…”

Lege klassen
Het gevolg ziet hij al jaren om zich heen: jongeren die massaal voor populaire opleidingen kiezen, de klassen op het ROC blijven leeg en de sector schreeuwt intussen om mensen.

“Het voorbeeld van die folder is misschien achterhaald,” zegt Roy, maar het is voor mij wél symbolisch. Je kunt nog zo hard roepen dat je meer instroom wilt; als niemand snapt wat  ons vak zo mooi en dynamisch maakt, komen ze niet.”

Incompany Logistics
Dat Vos meedoet aan Incompany Logistics van CENSES Education is voor Roy een logische stap die past in een langere traditie van het familiebedrijf. “Wij zijn dit niet ‘ineens’, gaan doen toen Aventus belde,” legt hij uit. “We verzorgen met de Vos Transport Group al jarenlang stageplekken en bedrijfsbezoeken aan basisschoolleerlingen, vmbo, mbo, soms hbo. We beginnen daarbij bewust vroeg, zodat kids al op jonge leeftijd kennismaken met onze sector en het bedrijf.”

“Dat bestond voorheen vooral uit: rondleiding, verhaal, kop koffie of een frisje en ‘zijn er nog vragen’. Dat is met het Incompany Logistics project veranderd. Het prettige is dat er meer structuur omheen zit. Met Incompany Logistics verschuift het zwaartepunt, zegt Roy: niet alleen een uurtje meekijken, maar echt meedraaien. “Studenten komen regelmatig terug op de werkvloer. Ze zien het magazijn, de planning, de operatie. En ze ervaren dat logistiek niet alleen ‘een chauffeur is in een vrachtwagen die de grens over rijdt’.

Het werkt
Het mooie: het werkt óók gewoon bedrijfsmatig. “Er werken hier nu drie jongens uit de opleiding,” zegt Roy. “BBL’ers, mensen die blijven hangen. Eerlijk is eerlijk: via een ‘ouderwetse’ stage of BBL-route waren ze waarschijnlijk óók wel binnengekomen. Wij hebben altijd veel mensen gehad die zo doorgroeien in het bedrijf.” Hij noemt voorbeelden van stagiairs die via de avondploeg of klantenservice zijn doorgegroeid naar planners, key accounts, en van daaruit ook naar een eigen bedrijf doorgroeiden. De boodschap is duidelijk: voor Vos is leren in de praktijk geen project, maar een van hun pijlers voor aanwas; een springplank naar een loopbaan in de logistiek.  Incompany Logistics is daar een fijn instrument voor.

Zichtbaarheid
Tegelijkertijd spaart Roy het onderwijs en de partners niet.“Onze uitdaging zit ‘m niet alleen in het begeleiden van leerlingen op de werkplek; er is gewoon een zichtbaarheidsprobleem,” zegt hij. “Ouders hebben een heel beperkt beeld. Die denken: logistiek is chauffeur. Punt. Maar dat zijn wél de mensen die thuis aan tafel meebeslissen.”

Roy zit in stuurgroepen, praat mee in Logistics Overijssel, denkt mee over campagnes. Op papier staat er van alles. In de praktijk is hij kritisch. “Er zou van alles om het programma heen gebeuren,” zegt hij. “Promotie, communicatie, laten zien hoe mooi het vak is. Een opschalingsmodel voor de hele regio. Maar wat ik nu zie? Het is heel minimaal. Ik ben fanatiek in de logistieke wereld, en zelfs ík hoor of zie er bijna niets over. Dan weet je genoeg. Hij formuleert het nuchter: “Als zelfs de mensen in de sector nauwelijks meekrijgen wat er gebeurt, hoe moet een zestienjarige in Deventer het dan weten ?” Dit is een thema waar we echt gezamenlijk de handschoen moeten oppakken, vindt Roy.

Internationale instroom
Zijn zorg gaat verder dan de eigen instroom. Natuurlijk is het voor Vos belangrijk dat we genoeg instroom hebben, maar het probleem is breder: “Als Nederland het logistiek-probleem niet oplost, wordt het natuurlijk óók opgelost alleen anders,” vertelt hij. Met meer internationale instroom, meer Engels op de werkvloer, minder eigen kweek. En dat is geen toekomstscenario; dat is nu aan de gang. “Je ziet nu al dat meetings met Nederlandse en Belgische partijen gewoon in het Engels zijn,” zegt hij. “Dat is niet erg, maar het zegt wél iets over hoe weinig mensen vanuit hier instromen.”

Familiebedrijf met korte lijnen

Wat helpt, is dat Vos een familiebedrijf is met korte lijnen. “Wij zijn niet van de dikke managementlagen,” zegt hij. “Als het klopt, doen we het. Korte lijnen. Aanpakken.” Die mentaliteit maakt het mogelijk om mee te bewegen, te experimenteren en studenten serieus te nemen. Niet als ‘extraatje’, maar als onderdeel van de manier waarop je een bedrijf gezond houdt. En juist daarom is hij scherp op partners en projecten: als je het doet, doe het dan goed. Niet alleen operationeel, maar ook in beeldvorming, promotie en regionale impact.

Nog geen eindstation, wel een richting

Aan het eind van het gesprek stopt Roy even met lopen. Je hoort het aan de stilte achter zijn stem. “Weet je,” zegt hij, “er worden op allerlei plekken prachtige verhalen verteld over instroom, samenwerking, ketens versterken, nieuwe generaties aanspreken… Maar uiteindelijk maakt dat allemaal geen verschil als we het niet gewoon dóen.”

Hij bedoelt het niet hard, maar helder. Het idee achter Incompany Logistics is mooi,” zegt hij. “Maar er is meer nodig dan alleen die praktische invulling op de vloer. Je moet het groter vertellen. Regionaal. Zichtbaar maken wat logistiek is. Als je wilt dat jongeren dit vak snappen, dan moet je ze niet nóg een presentatie geven. Dan moet je ze binnenlaten. Tussen de mensen. Tussen het werk. Dáár gebeurt het. Incompany Logistics is daarbij belangrijk, maar het is niet hét project, het moet een radertje zijn in een bredere aanpak.”

Misschien is dat wel de crux van Vos Transport Group: geen woorden, geen window dressing maar open deuren, korte lijnen. Handen uit de mouwen. Logistiek leer je niet kennen door erover te praten, je leert het vak niet door erover te lezen: Logistiek leer je door mee te lopen in een bedrijf waar één principe sinds 1947 bovenaan staat: aanpakken.